NEDEN VE NE ZAMAN KULLANILMALI?

Psikoloji bilimindeki gelişmelere paralel olarak zekâ ve öğrenme süreçleri ile ilgili çalışmalar çok daha iyi bir noktaya gelmiştir. İlk başlarda IQ (Intelligent Qualification) egemenliğinde yol olan zekâ alanındaki çalışmalar disiplinler arası yaklaşımlarla günümüzde farklı segmentlere ve zekâ kategorilerine ayrılarak daha mükemmel bir noktaya ulaşmıştır. IQ’yu, EQ (Emotional Qualification), yani duygusal zekâ takip etmiş, bu süreç SQ (Soul Qualification), yani Ruhsal Zekâ’ya kadar varabilmiştir. Psikoloji bilimlerindeki bu gelişmelerden sonra bu kez de ortaya bütün bu zekâ türlerini ve kategorilerini içeren Çoklu Zekâ Kuramı ortaya atılmıştır. Howard Gardner’in geliştirmiş olduğu bu zekâ kuramı dünyada genel kabul görmüş olmakla birlikte, ülkemiz dahil bir çok OECD ülkesinin eğitim ve öğretim programlarının da köşe taşı olma özelliğini taşımaktadır. Bu tanıtıcı bilgi ışığında denilebilir ki, öğrencilerimizin hangi zeka türünde daha yetkin olduklarını tespit edebilmek için kullanılabilecek önemli bir testtir. Ders seçimi yapılıyorken, alan seçimi yapılıyorken veya okul, üniversite ve meslek seçimi yapılıyorken rahatlıkla uygulanabilecek bir testtir.

KİMLERE, NASIL UYGULANIR?

İlköğretim 4.5.6.7.8. sınıflara İlk Öğretim Versiyonu, ortaöğretim kademelerindeki sınıflara da Orta Öğretim Versiyonu uygulanabilir. Sınıf rehber öğretmeni anketi öğrencilere dağıtır, yönergesini okur ve anketin uygulanmasını sağlar.

NASIL DEĞERLENDİRİLİR VE YORUMLANIR?

Anket uygulandığında her öğrenci için aşağıdaki başlıklar altında 8 zekâ kategorisindeki puanları hesaplanır. Bu zekâ kategorileri, İlk Öğretim Versiyonunda 10 madde, Orta Öğretim Versiyonunda ise 20 madde ile sınanarak ölçülmektedir. Puanlama ise; 1) Benim için uygun değil, 2) Çok az uygun, 3) Kısmen Uygun, 4) Oldukça uygun ve 5) Tamamen uygun, cevaplarındaki puansal değerlerin toplamı ile oluşturulur. Kategorik olarak puanlar aşağıdaki zekâ türlerine göre ayrıştırılarak hesaplanır.    

a)  Dilsel Zekâ

b)  Matematiksel Zekâ

c)  Görsel Zekâ

d)  Bedensel Zekâ

e) Müziksel-Ritmik Zekâ

f)  Sosyal Zekâ

g)  Kişisel-Öze Dönük Zekâ

h) Natural (Doğacı) Zekâ

Bu zekâ türlerine ait puanlar kendi aralarında sıralanarak, baskın olan zekâ kategorisi, 1.,2., 3.,.. olarak tespit edilir. Böylece baskın olan bu zekâ türleri üzerine öğrenme süreçleri, verimli ders çalışma teknikleri, alan seçimi, meslekler ve tercihler vb. konular hakkında bilgiler verilir ve mesleki rehberlikle öğrenciler desteklenir.