NEDEN VE NE ZAMAN KULLANILMALI?

Öğrencinin yaşadıkları sorunları, gereksinimlerini belirlemek ve öğrencilere yardımcı olmak amacıyla hazırlanmış soru listeleridir. Bu listelerde öğrencilerin, sağlık ve kişilik problemlerini, okul, ev, aile, meslek, gelecek ve toplumsal ilişkilerinde yaşadıkları problemler ortaya çıkartılır.  Çözüm yollarını bulmak amacıyla gerekli olan rehberlik uygulamalarının planlanması sağlanır. Öğrencilerin de kendi problemlerinin, istek ve ihtiyaçlarının farkına varmalarına yardımcı olur. Ayrıca problem tarama listelerinin amacı, bireyin sahip olduğu önemli problemleri tarayarak bu problemleri çözmesi için öğrenciye yardım etmek, danışmanlık ve psikolojik yardım hizmetlerini bu sonuçlar üzerine yapılandırmak, böylece öğrencinin bir bütün olarak gelişmesine, okula uyum sağlamasına ve akademik başarısının yükseltilmesine katkıda bulunmaktır.

KİMLERE, NASIL UYGULANIR?

Uygulama işleminin sağlıklı bir şekilde yapılması aslında cevapların sağlıklı ve güvenilir olması açısından son derece önemlidir.

1. Öğrenciler yerlerine oturduktan sonra uygulayıcı “Öğrenci Problem Tarama” adlı bir listenin dağıtılacağını öğrencilere söyler.

2. Bu listenin niçin kullanıldığını açıklar.

3. Asıl amacın kendilerini daha iyi tanıyarak onlara daha iyi yardım edebilmek olduğunu belirtir.

4. Bunun bir sınav ya da bilgi yarışması olmadığını, bu sebeple herkesin kendisi için en doğru olduğuna inandığı şekilde listeyi cevaplaması gerektiğini belirtir.

5. Listede yazılı bilgilerin kimler tarafından görülüp, kimler tarafından görülmeyeceği açıklanır. Bilgilerin gizliliğine özen gösterileceği bildirilir.

6. Eğer lüzum görülürse listenin herkes için özel olduğundan, öğrencilerin birbirlerinin cevaplarıyla ilgilenmemeleri uygun bir dille işaret edilir.

7. Liste dağıtılır.

8. Liste üzerindeki açıklama öğrencilere yüksek sesle okunur. Uygulayıcı açıklamayı okurken öğrencilerde liste üzerinden açıklamaya göre gözle takip ederler.

9. Açıklamanın okunması bitince anlamadıkları bir husus olup olmadığını sorar, sorulan hususlar olursa tekrar açıklandıktan sonra, listeyi cevaplandırmaya başlamalarını söyler.

10. Uygulama süresince sınıfın havasının değişmemesi için sıkı disiplinden, uyarıdan kesinlikle kaçınılmalıdır.

11. Liste uygulanırken öğrenciler arasında dolaşmaktan, omuzlar üzerinden işaretleneni okumaktan kesinlikle kaçınılmalıdır.

12. Doldurulmuş listeler toplanırken listelerin gizliliğini korumak hususunda alınmış tedbirlere hemen başvurulmalıdır. Bu durum öğrenciye güven verecektir.

NASIL DEĞERLENDİRİLİR VE YORUMLANIR?

Problem tarama listesinden elde edilen bilgilerin sınıf, cinsiyet ve problem alanına göre dağılımları yapılır. Sonuçlar histogram, çizgi grafikleri veya tablolar halinde görselleştirilir. Ayrıca sonuçlar rapor haline getirilerek, okul yönetimi, öğretmenler, veliler ve gerekli görüldüğü durumlarda öğrencilerle paylaşılabilir. Ancak bu konuda çok dikkatli olmalıdır. Öğrenci(ler)nin izni olmadan asla bilgiler paylaşılmamalıdır.  Öğrenci listenin yarısından fazlasını işaretlenmişse öğrencinin yardım alması gerektiği düşünülür. Ancak öğretmenin, bazı öğrencilerin çok fazla sorunu olmamasına rağmen, spesifik veyâ önemli birkaç sorunu olabileceği düşünülerek cevaplar gözden kaçırılmamalı ve bu nedenle her madde özenle incelenmelidir.